Τατιάνα Γκρίτση-Μιλλιέξ και Ροζιέ Μιλλιέξ (Roger Milliex)

Συλλογή

Η Βιβλιοθήκη, με τη μεσολάβηση του Τμήματος Γαλλικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου, πέτυχε το 2006 να αποκτήσει την πολύ σημαντική συλλογή βιβλίων και περιοδικών της Τατιάνας και του Ροζιέ Μιλλιέξ.

Η συμφωνία για την απόκτηση της συλλογής έγινε με τον ίδιο τον Ρ. Μιλλιέξ, όσο αυτός βρισκόταν εν ζωή, και υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τα παιδιά του και νόμιμους κληρονόμους του, Magali και Jean-Michel Milliex, λίγους μόλις μήνες μετά το θάνατό του. Τα παιδιά του εξέφρασαν την πεποίθηση ότι η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου δεν είναι μόνο ένας απόλυτα ενδεδειγμένος θεματοφύλακας της μνήμης δύο ανθρώπων άρρηκτα συνδεδεμένων με τα γαλλο-κυπριακά γράμματα, αλλά αποτελεί και εγγύηση βιβλιοθηκονομικής και επιστημονικής ανάδειξης της συλλογής.

Η συλλογή περιλαμβάνει περίπου 3000 τόμους (μονογραφίες και περιοδικά), ενώ εκτός από επιστημονική, έχει και μεγάλη συμβολική και συλλεκτική αξία. Εκατοντάδες βιβλία φέρουν ιδιόχειρες αφιερώσεις προς τους Μιλλιέξ, από σημαντικούς Έλληνες, αλλά και ξένους διανοούμενους. Τα τεκμήρια αυτά φανερώνουν το λαμπρό δίκτυο γνωριμιών του ζεύγους με ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών, όπως και τον θερμό χαρακτήρα των φιλικών σχέσεων που είχαν αναπτύξει στον ελληνόφωνο χώρο. Περίοπτη θέση στη συλλογή κατέχουν τριάντα δύο βιβλία που φέρουν προσωπική αφιέρωση από τον Γιάννη Ρίτσο.

Δέστε εδώ http://lekythos.library.ucy.ac.cy/handle/10797/253 ψηφιοποιημένες σελίδες τίτλων με προσωπική αφιέρωση στους Μιλλιέξ, από εξέχουσες προσωπικότητες.

ΤΑΤΙΑΝΑ ΓΚΡΙΤΣΗ –ΜΙΛΛΙΕΞ

Η Τατιάνα Γκρίτση-Μιλλιέξ γεννήθηκε το 1920 στην Αθήνα (Θησείο). Τέλειωσε το Γυμνάσιο με μαθήματα κατ’ οίκον και το 1942 γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Μετά από σύντομο διάστημα παρακολούθησης μαθημάτων εγκατέλειψε τις σπουδές της και στράφηκε στην εκμάθηση της γαλλικής γλώσσας στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών, ενώ έκανε φωνητική και τραγούδι στο Ελληνικό Ωδείο.

Το 1939 παντρεύτηκε το Γάλλο λόγιο και φιλέλληνα Ροζιέ Μιλλιέξ, με τον οποίο απέκτησε δυο παιδιά. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής εντάχτηκε στο Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο και ως εθελόντρια στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό. Στη Γαλλία (1945-1946) οι Μιλλιέξ συνέχισαν τη δράση τους υπέρ της Ελλάδας. Την ίδια περίοδο πήρε μέρος στο Α΄ Διεθνές Συνέδριο Γυναικών στο Παρίσι με θέμα την αντιστασιακή δράση των Ελληνίδων.

Μετά την ανάληψη από τον σύζυγό της Ροζιέ Μιλλιέξ της διεύθυνσης σπουδών του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών (1947) επέστρεψαν στην Αθήνα, όπου παρέμειναν ως το 1959. Ακολούθησε μια μεγάλη περίοδος παραμονής του ζευγαριού στην Κύπρο (1959-1971), όπου η Τατιάνα συμμετείχε έντονα στην πολιτιστική ανάπτυξη του τόπου. Στη συνέχεια έφυγαν για τη Γένοβα της Ιταλίας. Εκεί έδρασαν υπέρ της ίδρυσης έδρας νεοελληνικών σπουδών στο πανεπιστήμιο και ενάντια στη δικτατορία του Παπαδόπουλου, που είχε στο μεταξύ αφαιρέσει από την Τατιάνα την ελληνική υπηκοότητα.

Μετά τη μεταπολίτευση οι Μιλλιέξ επέστρεψαν στην Ελλάδα και η Τατιάνα Μιλλιέξ εργάστηκε στο ΕΙΡ και την ΕΡΤ2. Ως δημοσιογράφος και κριτικός συνεργάστηκε με πολλές εφημερίδες της Ελλάδας και της Κύπρου και με πάρα πολλά περιοδικά.

Την πρώτη της επίσημη εμφάνιση στη λογοτεχνία πραγματοποίησε στη διάρκεια της κατοχής το 1945 με δημοσιεύσεις διηγημάτων της στο περιοδικό Ελεύθερα Γράμματα. Το πρώτο της βιβλίο με τίτλο Πλατεία Θησείου εκδόθηκε το 1947. Έκτοτε υπήρξε παραγωγικότατη, εφόσον κάθε δυο με τρία χρόνια κυκλοφορούσε ένα νέο της βιβλίο. Έκανε επίσης αρκετές μεταφράσεις έργων που ανέβηκαν σε θιάσους, έγραψε κριτικές βιβλίων, και χρονογραφήματα.

Η Τατιάνα Γκρίτση-Μιλλιέξ τιμήθηκε με το κρατικό βραβείο διηγήματος, το βραβείο των Δώδεκα, το κρατικό βραβείο μυθιστορήματος και το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών. Επιπλέον, ήταν μέλος της Ακαδημίας Racine του Παρισιού, ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, του Πεν Κλαμπ, του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου, της Εταιρείας Κριτικών και Εικαστικών Τεχνών και της Στέγης Καλών Τεχνών και Γραμμάτων (πρόεδρος από το 1981 ως το 1986).

Απεβίωσε το 2005 σε ηλικία 85 ετών.

ΡΟΖΙΕ ΜΙΛΛΙΕΞ (Roger Milliex)

Ο Ροζιέ Μιλλιέξ (Roger Milliex) γεννήθηκε το 1913 στη Μασσαλία. Σπούδασε φιλοσοφία
στο Πανεπιστήμιο του Αιξ της Προβηγκίας και στη Σορβόννη. Το 1939 παντρεύτηκε την
Ελληνίδα Τατιάνα Γκρίτση μετέπειτα συγγραφέα και δημοσιογράφο.

Ξεκίνησε την καριέρα του στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών το 1936 ως καθηγητής της γαλλικής γλώσσας και λογοτεχνίας και στη συνέχεια ως αναπληρωτής Διευθυντής στο πλευρό του Οκτάβιου Μερλιέ. Οι δύο μεγάλοι αυτοί φιλέλληνες δημιούργησαν ένα μορφωτικό ίδρυμα με σημαντικότατη δράση στην εκμάθηση της γαλλικής γλώσσας στην Ελλάδα αλλά και στην ανάπτυξη του ελληνικού πολιτιστικού τοπίου εν γένει, και φιλοξένησαν και στήριξαν τις ελληνικές τέχνες και τα γράμματα με κάθε τρόπο. Χαρακτηριστική είναι η βοήθεια που προσέφεραν σε Έλληνες καλλιτέχνες την εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν τους φυγάδευσαν με το πλοίο «Ματαρόα» για τη Γαλλία (1945), προσφέροντάς τους ταυτόχρονα υποτροφίες.

Η δράση του υπήρξε το ίδιο σημαντική και στην Κύπρο (1959-1971). Το 1959 υπηρέτησε ως Πολιτιστικός Ακόλουθος της Γαλλικής Πρεσβείας στη Λευκωσία και Διευθυντής του Γαλλικού Μορφωτικού Κέντρου, που ο ίδιος ίδρυσε το 1960. Στη θέση αυτή παρέμεινε μέχρι το 1971, αφήνοντας την έντονη σφραγίδα του στην πολιτιστική ανάπτυξη του νεαρού Κυπριακού Κράτους. Τόσο ο ίδιος όσο και η σύζυγός του θεωρήθηκαν ανεπιθύμητοι από την απριλιανή δικτατορία. Το 1971 διορίστηκε διευθυντής του Γαλλικού Μορφωτικού Κέντρου στην Γένοβα. Επέστρεψε στη Ελλάδα μετά την πτώση της δικτατορίας, το 1975.

Πολλά από τα έργα του έχουν γραφεί απευθείας στα ελληνικά ή έχουν μεταφραστεί από τον ίδιο. Μετά την απελευθέρωση, το 1946, τύπωσε το βιβλίο του Al’ecoledupeoplegrec (1940-1944), και την μελέτη του Ο Αδαμάντιος Κοράης για το γαλλικό πολιτισμό - Ο Βίκτωρ Ουγκώ, ένας πιστός φίλος της Ελλάδος (1953). Ξεχωρίζουν επίσης οι μελέτες του Ο Παλαμάς και οι ευρωπαϊκές αξίες, και Ο Σολωμός και η Γαλλία καθώς και τα βιβλία Φόρος τιμής στην Ελλάδα 1940-1944 (1980), και Ημερολόγιο και μαρτυρίες του πολέμου και κατοχής (1982).

Ο Ροζιέ Μιλλιέξ ήταν μέλος της Ακαδημίας Αθηνών από το 1982, μέλος της Ακαδημίας της Μασσαλίας από το 1986 και επίτιμο μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών.
Ήταν επίσης αξιωματούχος του Τάγματος της Λεγεώνος της Τιμής, Ιππότης του Ακαδημαϊκού Φοίνικα, Ταξιάρχης του Τάγματος του Φοίνικα της Ελληνικής Δημοκρατίας, ενώ είχε παρασημοφορηθεί και με το Αργυρό Μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών.

Ο Ροζιέ Μιλλιέξ απεβίωσε το 2006 σε ηλικία 93 ετών, ένα μόλις χρόνο μετά τον θάνατο της αγαπημένης του συζύγου.